ฟันคุดคืออะไร? ปวดฟันคุดแบบไหนควรผ่า และควรเตรียมตัวอย่างไร
ฟันคุดคืออะไร
ฟันคุด คือฟันที่ไม่สามารถขึ้นมาในช่องปากได้ตามปกติ อาจขึ้นได้บางส่วน ขึ้นเอียง หรือฝังอยู่ใต้เหงือกและกระดูก โดยมักเกิดกับฟันกรามซี่สุดท้าย ซึ่งมักขึ้นในช่วงวัยรุ่นตอนปลายถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น ฟันคุดบางซี่อาจไม่มีอาการ แต่บางซี่อาจทำให้เกิดการอักเสบ ปวด เหงือกบวม หรือทำให้ฟันซี่ข้างเคียงมีปัญหาได้
อาการของฟันคุดที่พบบ่อย
- ปวดบริเวณฟันกรามด้านในสุด
- เหงือกบวม แดง หรือเจ็บ
- อ้าปากลำบาก
- เคี้ยวอาหารแล้วเจ็บ
- มีกลิ่นปากหรือรสไม่ดีในปาก
- มีหนองบริเวณเหงือกด้านหลัง
- ปวดร้าวไปกรามหรือหู
- อักเสบซ้ำ ๆ เป็น ๆ หาย ๆ
หากมีอาการเหล่านี้ ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและเอกซเรย์ ไม่ควรรอให้ปวดรุนแรงหรือบวมมาก เพราะอาจทำให้การรักษาซับซ้อนขึ้น
ฟันคุดอันตรายไหมถ้าไม่ผ่า
ฟันคุดที่ไม่มีอาการบางซี่อาจติดตามอาการได้ แต่ฟันคุดบางลักษณะอาจก่อปัญหา เช่น เหงือกอักเสบซ้ำจากเศษอาหารติดง่าย ฟันซี่ข้างเคียงผุจากการที่ฟันคุดเอียงไปชน ปวดกรามหรืออ้าปากลำบากเมื่อมีการอักเสบ รวมถึงอาจมีถุงน้ำรอบฟันคุดในบางกรณี จึงควรตรวจติดตามตามคำแนะนำของทันตแพทย์
ถอนฟันคุดกับผ่าฟันคุดต่างกันอย่างไร
หากฟันคุดขึ้นมาตรงและสามารถจับตัวฟันได้ง่าย อาจรักษาด้วยการถอนฟันตามปกติ แต่หากฟันคุดฝังอยู่ในเหงือกหรือกระดูก ขึ้นเอียง หรือมีตำแหน่งซับซ้อน อาจต้องใช้วิธีผ่าฟันคุด ซึ่งอาจมีการเปิดเหงือก ตัดกระดูกบางส่วน หรือแบ่งฟันออกเป็นชิ้นเล็ก ๆ เพื่อให้นำฟันออกได้อย่างปลอดภัย
ก่อนผ่าฟันคุดควรเตรียมตัวอย่างไร
- แจ้งโรคประจำตัวและยาที่ใช้อยู่
- แจ้งประวัติแพ้ยา
- รับประทานอาหารมาก่อนตามคำแนะนำ
- พักผ่อนให้เพียงพอ
- วางแผนเวลาพักหลังทำ
- เตรียมอาหารอ่อนสำหรับช่วง 1–2 วันแรก
หลังผ่าฟันคุดควรดูแลอย่างไร
- กัดผ้าก๊อซตามเวลาที่ทันตแพทย์แนะนำ
- หลีกเลี่ยงการบ้วนน้ำแรง ๆ ในวันแรก
- ประคบเย็นในช่วง 24 ชั่วโมงแรกเพื่อลดบวม
- รับประทานอาหารอ่อน
- หลีกเลี่ยงอาหารร้อนจัด เผ็ดจัด หรือแข็ง
- งดสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์
- รับประทานยาตามแพทย์สั่ง
- กลับมาตัดไหมหรือตรวจแผลตามนัด
อาการแบบไหนหลังผ่าฟันคุดควรติดต่อคลินิก
- เลือดออกมากไม่หยุด
- ปวดมากขึ้นเรื่อย ๆ หลังผ่านไปหลายวัน
- บวมมากผิดปกติ
- มีไข้
- มีกลิ่นเหม็นหรือหนอง
- อ้าปากไม่ได้มากขึ้น
สรุป
ฟันคุดไม่จำเป็นต้องผ่าทุกซี่ แต่ฟันคุดที่ทำให้ปวด เหงือกบวม อักเสบซ้ำ หรือเสี่ยงทำให้ฟันข้างเคียงเสียหาย ควรได้รับการตรวจและวางแผนรักษาโดยทันตแพทย์ FDC Dental Clinic ให้บริการตรวจฟันคุด เอกซเรย์ และวางแผนถอนหรือผ่าฟันคุดอย่างเหมาะสม